Vergi Oranları ve Hadler: Kalemler ve Kaynaklar

Oran ile had arasındaki fark nedir?

Oran, matraha uygulanan yüzdedir; örneğin KDV oranı veya kurumlar vergisi oranı. Had ise bir yükümlülüğün başladığı ya da bir uygulamanın sınırını belirleyen tutardır; örneğin fatura düzenleme sınırı veya defter tutma sınıfını belirleyen hasılat tutarı. Oranlar çoğunlukla kanun veya Cumhurbaşkanı kararıyla, hadler ise kanunla ya da her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak tebliğle belirlenir.

Gelir ve kurumlar vergisi kalemleri

Kalem	Ne anlama gelir	Güncel değerin kaynağı
Gelir vergisi tarifesi	Gelir dilimlerine göre artan oranlı tarife; ücret ve ücret dışı gelirler için ayrı tarifeler uygulanabilir	Gelir Vergisi Kanunu 103. madde ve her yıl yayımlanan GVK genel tebliği
Kurumlar vergisi oranı	Şirket kazancına uygulanan oran; bazı kurum grupları için farklı oran öngörülebilir	Kurumlar Vergisi Kanunu 32. madde
Stopaj (tevkifat) oranları	Ücret, serbest meslek, kira, kâr payı gibi ödemelerde kesilen vergi	GVK 94 ve KVK 15, 30. maddeler ile Cumhurbaşkanı kararları
Beyan edilmesi gereken gelir sınırları	Kira, menkul sermaye iradı gibi gelirlerde beyan yükümlülüğünü belirleyen tutarlar	GVK ilgili maddeleri ve yıllık GVK genel tebliği

KDV ve diğer harcama vergileri

Kalem	Ne anlama gelir	Güncel değerin kaynağı
KDV oranları	Genel oran ve indirimli oranlar; hangi mal ve hizmete hangi oranın uygulanacağı listelerle belirlenir	KDV Kanunu 28. madde ve Cumhurbaşkanı kararları
KDV tevkifat oranları	Alıcının KDV'nin bir kısmını kesip beyan ettiği işlemler	KDV Genel Uygulama Tebliği
Damga vergisi oranları ve maktu tutarlar	Sözleşme, makbuz ve benzeri kâğıtlara uygulanan nispi oran veya sabit tutar	Damga Vergisi Kanunu ekli (1) sayılı tablo ve yeniden değerleme ilanları
Damga vergisi üst sınırı	Tek bir kâğıt için alınabilecek azami vergi	Damga Vergisi Kanunu ve yıllık tebliğ

Vergi Usul Kanunu hadleri

Kalem	Ne anlama gelir	Güncel değerin kaynağı
Fatura düzenleme sınırı	Bu tutarın altındaki satışlarda fatura yerine perakende satış belgesi düzenlenebilir	VUK 232. madde ve yıllık VUK genel tebliği
Doğrudan gider yazma haddi	Bu tutarı aşmayan demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan gider yazılabilir	VUK 313. madde ve yıllık VUK genel tebliği
Defter tutma sınıfı hadleri	Birinci veya ikinci sınıf tacir ayrımını belirleyen alış, satış ve hasılat tutarları	VUK 177. madde ve yıllık VUK genel tebliği
Yeniden değerleme oranı	Parasal hadlerin her yıl artırılmasında kullanılan oran	VUK mükerrer 298. madde, her yıl tebliğle ilan edilir
Usulsüzlük cezaları	Belge ve defter düzenine uyulmamasında kesilen cezalar	VUK 352, 353 ve ilgili maddeler ile yıllık tebliğ

Tahsilat ile ilgili oranlar

Kalem	Ne anlama gelir	Güncel değerin kaynağı
Gecikme zammı	Vadesinde ödenmeyen amme alacağına aylık olarak uygulanan oran	6183 sayılı Kanun 51. madde ve Cumhurbaşkanı kararı
Gecikme faizi	İkmalen veya re'sen tarh edilen vergilerde uygulanan faiz	VUK 112. madde, oran gecikme zammına bağlıdır

Güncel değeri bulurken dikkat edilecekler

Bir oranın hangi tarihten itibaren uygulandığına bakın; aynı yıl içinde iki farklı oran geçerli olabilir.
Hadlerin yeniden değerleme oranıyla artırıldığı yılı ve tebliğin sıra numarasını not edin.
Özel istisnalar ve indirimli oranlar için ilgili listelerin güncel hâline bakın.
Bir rakamı ikincil bir kaynaktan aldıysanız Resmî Gazete veya GİB üzerinden teyit edin.

Vergilerin genel sınıflandırması için vergi türleri, temel kavramlar için vergi rehberi sayfasına bakılabilir.

Bu konuda sık sorulanlar

Vergi oranları hangi yolla değiştirilir?

Kanunlar bazı oranlar için Cumhurbaşkanı'na belirli sınırlar içinde değiştirme yetkisi verir. Bu oranlar Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı ile değişebilir.

Parasal hadler neden her yıl değişiyor?

Vergi Usul Kanunu'ndaki pek çok parasal had, her yıl ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır. Yeni tutarlar VUK genel tebliği ile duyurulur.

Gecikme zammı ile gecikme faizi aynı şey mi?

Hayır. Gecikme zammı vadesinde ödenmeyen amme alacağına uygulanır. Gecikme faizi ise sonradan tarh edilen vergilerde, verginin geç tarh edilmesi nedeniyle hesaplanır.

İlgili sayfalar

Vergi Oranları ve Hadler