Sıkça Sorulan Sorular
Mali müşavirlik, vergi, SGK ve e-dönüşüm konularında en çok sorulan sorulara kısa cevaplar.
Bu sayfada, mali müşavirle çalışma, şirket kuruluşu, beyannameler, SGK ve bordro işlemleri ile e-dönüşüm konusunda sık karşılaşılan sorular konu başlıklarına göre toplanmıştır. Her soru tek bir konuya odaklanır ve cevaplar birkaç cümleyle sınırlı tutulmuştur. Cevaplar genel bilgi verir; işletmenin faaliyet türü, mükellefiyet şekli veya çalışan sayısı gibi özellikler sonucu değiştirebilir, bu yüzden somut durumunuz ayrıca değerlendirilmelidir. Oran, tutar ve son gün gibi değişken bilgiler için resmî kaynakların güncel duyuruları esas alınmalıdır. Konuyu daha ayrıntılı okumak isterseniz rehber sayfalarına, aradığınız cevabı bulamazsanız iletişim sayfasına bakabilirsiniz.
Mali Müşavirlik Hizmeti
Mali müşavir hangi işleri yapar?
Mali müşavir, işletmenin defterlerini mevzuata uygun tutar, vergi beyannamelerini ve SGK bildirgelerini hazırlayıp gönderir, mali tabloları düzenler. Bunların yanında vergi, sosyal güvenlik ve şirket işlemleri konusunda danışmanlık verir. Mesleğin çerçevesi 3568 sayılı Kanun ile belirlenmiştir.
Serbest muhasebeci mali müşavir ile yeminli mali müşavir arasındaki fark nedir?
İki unvan da 3568 sayılı Kanun'a tabidir, ancak yetki alanları farklıdır. Serbest muhasebeci mali müşavir defter tutar, beyanname hazırlar ve danışmanlık verir. Yeminli mali müşavir ise defter tutmaz; tasdik, inceleme ve bazı iade işlemlerine ilişkin rapor düzenleme gibi işleri yürütür.
Mali müşavirlik ücreti nasıl belirlenir?
Ücret, mesleki tarife ve işin kapsamına göre belirlenir. TÜRMOB her yıl meslek mensupları için asgari ücret tarifesi yayımlar; işletmenin türü, belge hacmi, çalışan sayısı ve istenen ek hizmetler ücreti etkiler. Ücret ve ödeme koşulları hizmet başlamadan önce yazılı sözleşmede belirtilir.
Mali müşavirle çalışmaya başlamak için ne yapmak gerekir?
İlk görüşmede faaliyetin türü, mevcut mükellefiyet durumu ve beklentiler konuşulur. Ardından hizmet kapsamını, belge teslim sürelerini ve ücreti gösteren yazılı bir sözleşme imzalanır. Faaliyetteki bir işletme için önceki dönem defter ve belgelerinin devri de planlanır.
Mali müşavir değiştirmek mümkün mü?
Evet, mevcut sözleşmedeki fesih hükümlerine uyularak mali müşavir değiştirilebilir. Defterler, belgeler ve elektronik sistemlerdeki yetkilendirmeler yeni meslek mensubuna devredilir. Hangi dönemin kimin sorumluluğunda olduğunun karışmaması için devrin bir beyan dönemi sonuna denk getirilmesi ve tutanakla yapılması uygun olur.
Şirket Kuruluşu
Şahıs işletmesi mi, şirket mi kurmak daha uygundur?
Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur. Ortak sayısı, beklenen kazanç düzeyi, ortakların sorumluluğunun sınırlanması ihtiyacı, kuruluş ve işletme maliyetleri ile çalışılacak müşterilerin beklentileri karar üzerinde etkilidir. Şahıs işletmesinin kazancı gelir vergisine, şirketin kazancı kurumlar vergisine tabi olduğu için vergi yükü de ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Limited şirket kuruluşu nereden başlatılır?
Başvuru MERSİS üzerinden hazırlanır ve ana sözleşme bu sistemde düzenlenir. Kurucuların imzalarının ticaret sicili müdürlüğünde onaylanması ve tescil ile kuruluş tamamlanır. Tescilden sonra vergi dairesi kaydı, iş yeri yoklaması ve defter işlemleri gelir.
Şirket kuruluşunda hangi belgeler hazırlanmalıdır?
Kurucuların kimlik bilgileri, şirket unvanı, faaliyet konusu, sermaye bilgisi ve iş yeri adresine ilişkin kira sözleşmesi veya tapu temel belgelerdir. Şirketi temsil edecek kişilerin imza beyannamesi de hazırlanır. Belge listesi şirket türüne ve ortak yapısına göre değişebileceği için ticaret sicili müdürlüğünün güncel listesi kontrol edilmelidir.
Şahıs işletmesi açmak için oda kaydı gerekir mi?
Bu, faaliyetin niteliğine bağlıdır. Ticari faaliyette bulunanlar ticaret siciline ve ticaret odasına, esnaf ve sanatkâr niteliğindekiler esnaf ve sanatkâr siciline ve ilgili meslek odasına kaydolur. Serbest meslek erbabı ise kendi mesleğinin kanununda öngörülen odaya kayıt yükümlülüğüne tabi olabilir.
Kuruluştan hemen sonra nelere dikkat edilmelidir?
Vergi dairesi yoklaması, defterlerin açılış işlemleri ve e-Tebligat adresinin etkinleştirilmesi ilk adımlardır. İşçi çalıştırılacaksa işe başlatmadan önce SGK iş yeri tescili ve işe giriş bildirgeleri tamamlanmalıdır. e-Fatura gibi elektronik uygulamalara geçiş yükümlülüğü varsa başvuru süreleri de takip edilmelidir.
Vergi ve Beyannameler
KDV beyannamesi ne sıklıkla verilir?
KDV beyannamesi kural olarak aylık olarak verilir. Bazı mükellef grupları için farklı vergilendirme dönemi uygulanabilir. Her dönemin son verilme ve ödeme günü Gelir İdaresi Başkanlığı'nın vergi takviminden kontrol edilmelidir.
Geçici vergi nedir?
Geçici vergi, yıl içinde üçer aylık dönemler itibarıyla elde edilen kazanç üzerinden peşin olarak ödenen vergidir. Ticari kazanç ve serbest meslek kazancı elde eden gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükellefleri bu kapsamdadır. Yıl içinde ödenen geçici vergi, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Yıllık gelir vergisi beyannamesini kimler verir?
Ticari, zirai veya serbest meslek kazancı elde edenler yıllık gelir vergisi beyannamesi verir. Kira, ücret veya menkul sermaye iradı gibi gelirler ise belirli hadleri aşarsa beyana tabi olur. Bu hadler her yıl güncellendiği için ilgili yılın tutarları Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan kontrol edilmelidir.
Beyanname süresinde verilmezse ne olur?
Süresinde verilmeyen beyanname için usulsüzlük cezası uygulanır, ödenmeyen vergiye de gecikme faizi veya gecikme zammı işler. Vergi Usul Kanunu'ndaki pişmanlık hükümleri, şartları sağlanırsa vergi ziyaı cezasının kesilmemesini sağlayabilir. Somut durumun sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Beyannameler hangi sistem üzerinden verilir?
Beyannamelerin büyük bölümü e-Beyanname sistemi üzerinden, genellikle mali müşavir aracılığıyla gönderilir. Bazı beyannameler, örneğin yalnızca kira geliri olan kişilerin beyannameleri, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın hazır beyan sistemiyle mükellefin kendisi tarafından da verilebilir.
SGK ve Bordro
İşe giriş bildirgesi ne zaman verilmelidir?
İşe giriş bildirgesi kural olarak çalışan işe başlamadan önce SGK e-Bildirge sistemi üzerinden verilir. Bazı sektörlerde ve özel durumlarda farklı süreler uygulanabilir. Bildirgenin geç verilmesi idari para cezasına ve teşviklerden yararlanamamaya yol açabilir.
Bordro hangi bilgileri içerir?
Bordro, çalışanın brüt ücretinden başlayarak sigorta primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerini ve net ödenecek tutarı gösterir. Fazla mesai, ikramiye ve yan ödemeler de bordroya yansıtılır. Bordrodaki bilgiler muhtasar ve prim hizmet beyannamesine esas alınır.
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi nedir?
Bu beyanname, işverenin yaptığı vergi kesintileri ile sigortalıların hizmet ve kazanç bilgilerini tek bir bildirimde toplar. Gelir İdaresi Başkanlığı'na verilir ve sigortalı bilgileri SGK ile paylaşılır. Kural olarak aylık verilir; son günler vergi takviminde ilan edilir.
Bir çalışanın işten ayrılmasında hangi işlemler yapılır?
İşten ayrılış bildirgesi kanuni süresi içinde SGK'ya verilir ve ayrılış nedenine uygun çıkış kodu seçilir. Çalışma süresine ve ayrılış nedenine göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmamış izin ücreti hesaplanır. Yanlış çıkış kodu, çalışanın işsizlik ödeneği hakkını ve işverenin sorumluluğunu etkileyebilir.
SGK teşviklerinden nasıl yararlanılır?
Her teşvikin kendine özgü şartları vardır; çalışanın niteliği, iş yerinin durumu ve istihdam artışı gibi ölçütler aranabilir. Genel olarak SGK'ya vadesi geçmiş borç bulunmaması ve bildirgelerin süresinde verilmesi beklenir. Güncel teşvik listesi ve şartları SGK'nın duyurularından takip edilmelidir.
e-Dönüşüm
e-Fatura ile e-Arşiv fatura arasındaki fark nedir?
e-Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı iki mükellef arasında Gelir İdaresi Başkanlığı altyapısı üzerinden iletilen elektronik faturadır. e-Arşiv fatura ise sisteme kayıtlı olmayan alıcılara, nihai tüketiciler de dahil olmak üzere, elektronik ortamda düzenlenir. Hangisinin düzenleneceği alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığına bağlıdır.
e-Faturaya geçiş zorunlu mudur?
Belirli hasılat hadlerini aşan mükellefler ile bazı sektörlerde faaliyet gösterenler için geçiş zorunludur. Zorunluluk kapsamı ve geçiş süreleri Vergi Usul Kanunu genel tebliğleriyle belirlenir ve zaman zaman değişir. Güncel hadler Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Fatura sayfasından kontrol edilmelidir.
e-Defter nedir?
e-Defter, yevmiye defteri ve büyük defterin elektronik ortamda, belirlenen standartlara göre tutulmasıdır. Defter dönemleri için oluşturulan berat dosyaları Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklenir. Kâğıt defterlerdeki tasdik işlemlerinin yerini bu elektronik onay süreci alır.
e-Dönüşüm için özel entegratör kullanmak şart mıdır?
Şart değildir; e-Fatura ve e-Arşiv fatura için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın portal yöntemi de kullanılabilir. Fatura sayısı yüksek olan veya muhasebe programıyla otomatik bağlantı isteyen işletmeler genellikle özel entegratör tercih eder. e-Defter için kullanılabilecek yöntemler güncel düzenlemeye göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Kâğıt fatura düzenlemeye devam edilebilir mi?
e-Fatura veya e-Arşiv fatura zorunluluğu kapsamına girmeyen mükellefler kâğıt fatura düzenleyebilir. Ancak elektronik sisteme geçen mükellefler, sistem dışındaki alıcılara da e-Arşiv fatura düzenlemek zorundadır. Belirli tutarı aşan faturalar için e-Arşiv zorunluluğu gibi kurallar da bulunduğundan güncel düzenleme kontrol edilmelidir.
Bu Site Hakkında
Sitedeki bilgiler güncel mi?
Mevzuata dayanan sayfalarda, içeriğin en son hangi tarihte kontrol edildiğini gösteren bir geçerlilik tarihi bulunur. Oran, tutar ve son gün gibi değişken bilgiler sitede sayı olarak verilmez, resmî kaynağa yönlendirilir. Bir işlem yapmadan önce resmî kaynağın güncel duyurusu kontrol edilmelidir.
İletişim formundan belge gönderebilir miyim?
Hayır, formda dosya ekleme alanı yoktur ve form belge alışverişi için tasarlanmamıştır. Mesaja vergi kimlik numarası, kimlik numarası, banka bilgisi veya mali belge içeriği yazılmamalıdır. Mesleki bir ilişki kurulursa belge paylaşım yolu ayrıca belirlenir.
Forma yazdığım bilgiler ne kadar süre saklanır?
Form kayıtları en fazla 180 gün saklanır ve bu sürenin sonunda otomatik olarak silinir. Kayıtlara yalnızca yetkili kullanıcı, parolayla korunan yönetim panelinden erişir. Ayrıntılar KVKK Aydınlatma Metni sayfasında yer alır.
Site çerez kullanıyor mu?
Ziyaretçi sayfalarında çerez kullanılmaz ve analitik ya da reklam aracı bulunmaz. Yalnızca iletişim formu sayfasında, formu güvenlik saldırılarına karşı korumak için tarayıcı kapanınca silinen zorunlu bir oturum çerezi oluşur. Çerez listesi Çerez Politikası sayfasındadır.
Formdan soru sormak bir danışmanlık ilişkisi kurar mı?
Hayır, formdan mesaj göndermek mesleki bir hizmet ilişkisi kurmaz. Mesleki hizmet, kapsamı ve sorumlulukları belirleyen yazılı bir sözleşmeyle başlar. Sitedeki içerikler de genel bilgilendirme niteliğindedir.
Cevaplar genel bilgilendirme amaçlıdır. Sorunuz burada yoksa iletişim formundan iletebilirsiniz.
Mali konularda bilgi almak mı istiyorsunuz?
Sorunuzu kısaca iletin; konunun kapsamına göre size dönüş yapılsın. Formda kimlik numarası veya mali belge paylaşmanız gerekmez.