Yazılım ve Teknoloji Şirketleri

Yazılım ve teknoloji şirketlerinde hangi konular öne çıkar?

Yazılım sektöründe muhasebe büyük ölçüde müşterinin nerede olduğuna ve gelirin nasıl kazanıldığına göre şekillenir. Yurt dışındaki bir müşteriye verilen geliştirme hizmeti ile yurt içinde satılan bir yazılım lisansı farklı belgelenir ve farklı KDV sonuçları doğurur. İşletmenin bir teknoloji geliştirme bölgesinde bulunması veya Ar-Ge merkezi belgesi taşıması ise kayıt düzenine ayrı bir katman ekler.

Yurt dışına yazılım hizmeti: hizmet ihracatı

Yurt dışındaki bir müşteriye verilen ve yurt dışında yararlanılan yazılım hizmetleri, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında hizmet ihracatı istisnasına konu olabilir. İstisnanın uygulanabilmesi için hizmetin yurt dışındaki müşteri adına yapılması ve hizmetten yurt dışında yararlanılması gibi şartların birlikte sağlanması gerekir. Fatura yurt dışındaki müşteri adına düzenlenir; sözleşme, iş teslimine ilişkin yazışmalar ve bedelin yurda gelişini gösteren banka kayıtları dosyada saklanmalıdır.

Hizmet ihracatından elde edilen kazançlar için gelir ve kurumlar vergisi mevzuatında ayrıca bir kazanç indirimi düzenlemesi bulunmaktadır. Bu indirimin kapsamı ve şartları zaman içinde değiştiği için uygulanmadan önce güncel mevzuat kontrol edilmelidir.

Teknokent ve Ar-Ge kavramları

Teknoloji geliştirme bölgelerinde, yaygın adıyla teknokentlerde faaliyet gösteren şirketler 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'na; Ar-Ge veya tasarım merkezi belgesi bulunan işletmeler ise 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'a tabidir. Bu düzenlemeler kazanç, ücret ve sigorta primi tarafında çeşitli destekler öngörür. Desteklerin kapsamı ve süreleri değişebildiğinden burada oran ya da tutar verilmemiştir.

Muhasebe açısından önemli olan, desteğe konu faaliyetin diğer faaliyetlerden ayrı izlenebilmesidir. Bölge içinde yürütülen projelerin gelir ve giderleri ayrı hesaplarda takip edilir. Ar-Ge personelinin çalışma süreleri kayıt altına alınır, bölge dışında geçen süreler ayrıştırılır. Bölge yönetim şirketine sunulan dönemsel raporlarla muhasebe kayıtlarının tutarlı olması, sonradan yapılabilecek incelemelerde belirleyici olur.

Abonelik ve lisans gelirlerinin kaydı

Yıllık abonelik bedelini peşin tahsil eden bir yazılım şirketinde, genel kural olarak tahsilatın tamamı tahsil edildiği ay gelir yazılmaz. Bedel hizmetin verildiği dönemlere dağıtılır; henüz hizmeti verilmemiş kısım gelecek dönemlere ait gelir olarak izlenir. Bu ayrım yapılmadığında hem geçici vergi dönemlerindeki kâr hem de yıl sonu mali tablolar işletmenin gerçek durumunu yansıtmaz.

Yurt dışından alınan hizmetler

Bulut sunucu, geliştirme araçları ve yazılım abonelikleri çoğu zaman yurt dışındaki firmalardan alınır. Türkiye'de KDV mükellefi olmayan bir firmadan hizmet alındığında sorumlu sıfatıyla KDV beyanı gündeme gelebilir. Bu faturaların her ay düzenli toplanması ve hangi hizmetin işletmede nasıl kullanıldığının belgelenmesi bu nedenle önemlidir.

Uygulama mağazası gelirleri

Mobil uygulama satan ya da uygulama içi satış yapan şirketlerde gelir, son kullanıcıdan doğrudan değil uygulama mağazası üzerinden gelir. Mağaza, satış bedelinden kendi payını ve varsa vergileri düşerek kalan tutarı dönemsel olarak aktarır. Muhasebede mağazanın ödeme raporu temel belgedir: hangi ülkede kaç satış yapıldığı, mağazanın kestiği pay ve aktarılan net tutar bu rapordan okunur. Mağaza payı için mağaza şirketinin düzenlediği belge ayrıca saklanmalıdır. Döviz cinsinden gelen ödemeler banka giriş tarihindeki kurla kaydedilir, rapor dönemi ile ödeme tarihi arasındaki kur farkı ayrıca izlenir. Gerçek kişi geliştiriciler için ise dijital hizmetler sayfasında anlatılan istisna düzenlemesi gündeme gelebilir.

Sık yapılan hatalar

• Yurt dışı müşteriye kesilen faturada istisna şartlarını belgelemeden KDV hesaplamamak.
• Teknokent kapsamındaki ve kapsam dışındaki projelerin gelir ve giderlerini aynı hesapta toplamak.
• Ar-Ge personelinin bölge dışında geçirdiği süreleri kayıtlarda ayırmamak.
• Peşin alınan yıllık abonelik bedellerini tahsil edildiği ay gelir yazmak.
• Yurt dışından alınan bulut ve yazılım hizmetlerinde sorumlu sıfatıyla KDV yükümlülüğünü atlamak.

Örnek bir durum

Örneğin Avrupa'daki bir müşteriye mobil uygulama geliştiren küçük bir yazılım şirketi düşünelim. Şirket aynı zamanda yurt içinde birkaç işletmeye yıllık abonelikle çalışan bir ön muhasebe yazılımı satıyor. Yurt dışı projede istisna kapsamında fatura düzenleniyor; sözleşme ve döviz girişleri proje dosyasında saklanıyor. Yurt içi abonelik bedelleri peşin tahsil edilse de aylara dağıtılarak gelir yazılıyor. Kullanılan bulut sunucu hizmeti yurt dışındaki bir sağlayıcıdan alındığı için bu faturalar her ay sorumlu sıfatıyla KDV açısından ayrıca değerlendiriliyor.

İlişkili hizmetler

Hizmet ihracatı ve teknokent uygulamalarındaki şartların takibi vergi mevzuatı danışmanlığının, projelerin ayrı izlenmesi ise muhasebe ve defter tutma hizmetinin konusudur. Ar-Ge personelinin ücret ve prim süreçleri bordro kapsamında yürütülür. Henüz kuruluş aşamasındaki teknoloji şirketleri için girişimler sayfası da yol gösterebilir.